سونوگرافی پرتابل چیست؟ همه چیز درباره سونوگرافی پرتابل

یکی از ابزارهای پرکاربرد در پزشکی، سونوگرافی است. این سونوگرافی ها در گذشته به شکل سونوگرافی های مبله و ثابت در دسترس بودند ولی به مرور زمان، سونوگرافی های مبله جای خود را به دستگاه سونوگرافی پرتابل دادند که به دلیل سادگی بیشتر در حمل و نقل و قابلیت استفاده در موارد ضروری، کاربرد بسیاری دارد، سونوگرافی های پرتابل در ابتدا ورود به شکل دستگاههایی در ابعاد یک لپتاب بودند و با پیشرفت تکنولوژی تا اندازه یک تلفن همراه کوچک و سبک شده اند، به این دستگاه ها، سونوگرافی هندهلد نیز گفته میشود. در ادامه ضمن تعریف اینکه سونوگرافی پرتابل چیست؟ به بررسی ویژگی ها، مزایای و نحوه استفاد از سونوگرافی پرتابل می پردازیم.

سونوگرافی پرتابل چیست؟

سونوگرافی پرتابل، کاربردی مانند دیگر دستگاه‌های سونوگرافی ثابت موجود در مراکز و کلینیک‌های درمانی دارد و با استفاده از امواج صوتی و فرکانس‌ها به مشاهده اندام‌های داخلی بدن و شناسایی بیماری کمک می کند. در واقع سونوگرافی قابل حمل یا پرتابل، کوچکتر از دستگاه‌های سونوگرافی است که در مراکز درمانی قرار دارند. کوچک بودن این دستگاه باعث می‌شود به راحتی قابل حمل باشد و بتوان آن را جابجا کرد.

سونوگرافی پرتابل از یک بخش به نام پروب سونوگرافی تشکیل شده است که تمامی امواج صوتی توسط این بخش صادر می‌شود. این امواج با اندام‌های بدن برخورد کرده و پس از بازگشت، تصویر اندام مد نظر را روی صفحه نمایشگر نشان خواهند داد.

پس از اینکه سونوگرافی، تصاویر مربوط به اندام‌های داخلی بدن را دریافت کرد، آنها را به پردازنده انتقال می‌دهد. پردازنده تمامی تصاویر را آنالیز می‌کند و در نهایت تصویر نهایی روی صفحه نمایشگر نشان داده می‌شود. بر اساس این تصویر، اطلاعات مربوط به اندام مورد نظر یا وضعیت بیمار گزارش خواهد شد.

با یک بررسی ساده می‌توان متوجه شد که این دستگاه هیچ تفاوتی با سایر دستگاه‌های سونوگرافی ندارد. بلکه به دلیل داشتن اندازه کوچک و قابلیت جابه جایی حتی مزایایی نیز افزون بر سایر دستگاه ها خواهد داشت.

کاربردهای سونوگرافی پرتابل

سونوگرافی پرتابل هیچگونه محدودیتی برای انجام خدمات سونوگرافی و مشاهده بخش‌های مختلف اندام‌های داخلی بدن ندارد. در نتیجه می‌توان مانند سونوگرافی‌های مبله از آن استفاده کرد. در ادامه برخی از کاربردهای این دستگاه را برای شما بیان می‌کنیم:

• آنالیز وضعیت اندام ‌های بدن

مهمترین اندام‌هایی که در سونوگرافی مورد بررسی و آنالیز قرار می‌گیرند، اندام‌هایی مثل کبد و قلب هستند. شناسایی انسداد و گرفتگی در عروق قلبی به وسیله دستگاه‌های سونوگرافی انجام می‌شود. از طرفی بیماری‌های مربوط به کبد مثل؛ کبد چرب، تجمع سموم در کبد و مواردی از این دست نیز به راحتی به کمک سونوگرافی کبد قابل تشخیص هستند.

بنابراین در بسیاری از موارد پزشک می تواند با سونوگرافی پرتابل فارق از نوع لپتاپی و یا مدل کوچکتر آن که به سونوگرافی هندهلد مشهور است، بدون نیاز به مراجعه بیمار به بیمارستان ها و کلینیک ها، به سرعت وضعیت اندام های بدن را بصورت BEDSIDE بررسی کند.

• بررسی سلامت اندام‌ ها

یکی دیگر از کاربردهای مهم سونوگرافی پرتابل این است که می‌تواند تمامی اندام‌های بدن را از نظر بروز بیماری، درد، التهاب و عفونت مورد بررسی قرار دهد و یک چکاپ کامل در اختیار شما بگذارد. به خصوص دردهایی که منبع آنها داخلی بوده و به راحتی، قابل تشخیص نیست، با کمک این دستگاه ها شناسایی در کنار بالین بیمار و در همان لحظه انجام می‌شوند. طبیعتا سونوگرافی های هندهلد به دلیل ابعاد کوچکتر گزینه راحتتر و کارامدتری خواهد بود.

• مشاهده وضعیت کیسه صفرا و کلیه

اگر بیمار درد شدیدی در کلیه خود احساس کند یا ترشح بیش از حد صفرا، موجب بروز علائم جدی در بدن شود، پزشک تا زمانی که نتایج حاصل از سونوگرافی شما را مشاهده نکند، نمی‌تواند به راحتی بیماری را تشخیص دهد. به همین دلیل برای شناسایی سموم و سنگ کلیه و مواردی دیگر که نیاز به مداخله سریعتر دارد، به این دستگاه ها نیاز است.

اگر بیمار درد شدیدی داشته باشد، رفتن به مراکز درمانی و انجام سونوگرافی بسیار سخت است. در این حالت پزشک می تواند با استفاده از سونوگرافی پرتابل، سرعت تشخیص و درمان را بهبود دهد. مدلهای هندهلد به دلیل استارت بسیار سریع و زیر 10  ثانیه و از طرفی بدون سیم بودن آن گزینه بسیار مناسبی خواهند بود. ضمنا مدل های سونوگرافی هندهلد نسبت به مدلهای لپتابی قیمت بسیار مناسبتری دارند که این موضوع تهیه آن ها را مقرون به صرفه تر خواهد کرد.

• مشاهده وضعیت کلی کبد و روده ها

برای تشخیص برخی مشکلات کلی در کبد و روده نیز می‌توان از سونوگرافی پرتابل استفاده کرد. اما معمولاً در تشخیص دقیق مشکلات روده باید از آندوسکوپی استفاده کرد. استفاده از آندوسکوپ یکبار مصرف، یک روش ایمن برای تشخیص بیماری‌های داخلی است؛ چرا که کاملا استریل و بی خطر است.

• بررسی سلامت نوزاد و تشخیص بیماری ‌های زنان

بسیاری از زنان به دلیل بروز بیماری‌های خاص که مربوط به رحم و تخمدان آنهاست، نیاز به انجام سونوگرافی دارند. یکی از مهم‌ترین کاربردهای سونوگرافی پرتابل این است که حتی می‌تواند اطلاعات دقیقی در رابطه با وضعیت جنین و سلامت او در اختیار پزشک قرار دهد.

همچنین در صورتی که بیمار به مشکلاتی مثل تخمدان پلی کیستیک، عفونت‌های ادراری یا مشکلات مربوط به رحم و تخمدان مبتلا باشد، پزشک می تواند به راحتی و با استفاده از دستگاه سونوگرافی واژینال، وجود این بیماری‌ها را تشخیص داده و مراحل درمانی را آغاز کند.

• بررسی سلامت نوزادان

سونوگرافی امواج را برای مشاهده اندام‌های داخلی بدن ساطع می‌کند. این امواج هیچ گونه ضرری برای یک فرد بزرگسال ندارند. همچنین برای یک نوزاد یا کودک نیز کاملاً ایمن هستند. در نتیجه می‌توان از آنها برای شناسایی وضعیت داخلی بدن نوزاد نیز استفاده کرد. مشکلاتی که در قلب و مغز نوزادان رخ می‌دهد، به راحتی به کمک سونوگرافی پرتابل قابل تشخیص است.

• بررسی بیماری‌های مردان

علاوه بر بیماری‌های زنان، بیماری‌های زیادی وجود دارد که مردان نیز به دلیل ابتلا به آنها به سونوگرافی نیاز دارند. به عنوان مثال بیماری‌هایی مانند واریکوسل یا بروز درد در بیضه‌ها و آلت تناسلی می‌تواند نشان دهنده بیماری‌های خاصی باشد که تشخیص آن فقط به وسیله سونوگرافی امکان پذیر است. پزشکان با استفاده از سونوگرافی پرتابل لپتاپی و یا سونوگرافی هندهلد نیز مانند دستگاه‌های سونوگرافی مبله، این نوع بیماری‌ها را به راحتی تشخیص دهد.

سونوگرافی پرتابل در موارد بسیار دیگری هم کاربرد دارد. سونوگرافی صورت برای تزریق ژل و بوتاکس، یکی دیگر از کاربردهای این دستگاه هاست که می تواند احتمال بروز خطای پزشکی را بسیار کاهش دهد.

پیشنهاد به مطالعه بیشتر: سونوگرافی داپلر

نحوه کار با سونوگرافی پرتابل

این دستگاه به دلیل سایز کوچک و قابلیت جا به جایی، کارکرد ساده‌ای نیز دارد و نحوه کار با آن بسیار راحت و مشابه با دستگاه سونوگرافی مبله است.

• روشن کردن دستگاه

در ابتدا بیمار باید روی یک سطح صاف دراز بکشد و تمامی اشیاء فلزی مثل زیورآلات یا دستبند را از بدن خود جدا کند. سپس پزشک باید دستگاه را روشن کند.

• ریختن ژل مخصوص

در مرحله بعد یک ژل مخصوص باید روی اندام مورد نظر جهت سونوگرافی، ریخته شود و به طور کامل تمام بخش مورد نظر را پوشش دهد. این ژل به دستگاه کمک می‌کند امواج صوتی که به سمت اندام‌های داخلی بدن می‌فرستد را دقیقاً در نقطه مورد نظر متمرکز کند تا امواج تصویری که از آن برمی‌گردد، واضح‌تر باشد.

• قرار دادن مبدل روی بدن

بنا به محل مورد نظر جهت آزمایش، در صورتی که نیاز باشد، بیمار باید قبل از سونوگرافی، نوشیدنی و مایعات مصرف کند تا مثانه او پر باشد. پر بودن مثانه به خصوص در مواردی که سلامت مثانه و کلیه توسط دستگاه مورد ارزیابی قرار می‌گیرد، اهمیت بسیار زیادی دارد.

در نهایت پس از تصویربرداری‌های لازم از اندام مورد نظر در زوایای لازم، کار سونوگرافی پرتابل به پایان می رسد.

فرآیند تصویر برداری با سونوگرافی پرتابل

فرآیند تصویربرداری با سونوگرافی پرتابل به شکل زیر است:

1. سونوگرافی پرتابل یک مبدل دارد که روی آن بخشی قرار گرفته است که امواج صوتی از آن ساطع می‌شود. هنگامی که امواج صوتی از سری روی مبدل دستگاه خارج شد، به کمک ژل مخصوصی که روی سطح پوست قرار دارد، وارد بدن شده و از این طریق به اندام مد نظر اصابت می‌کند.
2. پس از برخورد، این امواج صوتی از روی سطح بدن بازتاب شده و بازتاب آنها به مبدل برخورد کرده و در نهایت به امواج تصویری تبدیل می‌شود که از طریق پردازنده به صفحه نمایشگر منتقل می‌شود.
3. تصویری که به صفحه نمایشگر فرستاده می‌شود، به کمک دستگاه‌های چاپگر چاپ می‌شود یا حتی قابلیت انتقال روی نرم افزارهای دیگر را داشته و امکان دریافت خروجی‌های متفاوت را نیز برای اپراتور یا پزشک فراهم می‌کند. این تصویر بسیار دقیق است و هیچ تفاوتی با تصویر دستگاه‌های سونوگرافی ثابت ندارد.

انواع سونوگرافی پرتابل

همانطور که قبلا نیز اشاره شد، سونوگرافی پرتابل نیز مانند دستگاه های سونوگرافی ثابت فقط در یک شکل و کاربرد وارد بازار نشده است، بلکه انواع مختلفی دارد. در ادامه برخی از انواع سونوگرافی پرتابل را بیان می‌کنیم:

سونوگرافی پرتابل لپ تاپی

نوعی از دستگاه‌های سونوگرافی قابل حمل وجود دارند که به آنها دستگاه‌های لپ تاپی گفته می‌شود.

ویژگی های سونوگرافی پرتابل لپ تاپی:

• این دستگاه‌ها همانطور که از نام آنها مشخص است، شباهت زیادی به لپ تاپ دارند و می‌توان از آنها برای بررسی و آنالیز تمام اندام‌های بدن استفاده کرد.
• برای استفاده از این نوع دستگاه، از باتری استفاده می‌شود و نسبت به باقی دستگاه‌های سونوگرافی قابل حمل تقریباً وزن بالایی دارد (حدودا 5 کیلوگرم).
• این دستگاه قادر است بازتاب تصاویر حاصل از مبدل را با سرعت بسیار زیادی روی صفحه نمایشگر نشان دهد. همچنین نمایش تصویر بسیار واضح بوده و کیفیت بالایی دارد.

سونوگرافی با مانیتور مجزا

نوع دیگر دستگاه‌های سونوگرافی قابل حمل، دستگاه‌هایی هستند که از نظر عملکرد و کارکرد، مشابه دستگاه سونوگرافی لپ تاپی هستند و عملاً به آنها سیستم‌های پرتابل می گویند.

ویژگی های سونوگرافی با مانیتور مجزا:

• تفاوت این نوع دستگاه این است که معمولاً در آن صفحه نمایشگر جدا از باقی اجزای دستگاه است. ابتدا برای استفاده از این نوع دستگاه سونوگرافی، باید آن را به یک صفحه نمایش مناسب متصل کرد.
• این دستگاه‌ها بر خلاف دستگاه‌های سونوگرافی پرتابل لپ تاپی، سبک‌تر هستند.

سونوگرافی پرتابل موبایلی

یکی دیگر از انواع دستگاه‌ سونوگرافی قابل حمل، سونوگرافی موبایل هستند.

ویژگی های سونوگرافی پرتابل موبایلی:

• همانطور که از نام این دستگاه‌ها مشخص است، اندازه بسیار کوچکی دارند و وزن آنها نیز بسیار پایین و حدود 250 گرم است. به این دستگاه ها سونوگرافی جیبی هم گفته می شود.
• کارکرد این دستگاه نیز مانند سایر سونوگرافی های پرتابل بوده و قادر است تصاویر را روی صفحه نمایشگر جداگانه به شکل رنگی یا سیاه و سفید و با کیفیت بالا نشان دهد.
• این دستگاه برای اتصال به نمایشگر نیاز به سیم ندارد و به راحتی می‌تواند به آن متصل شود.
• سرعت مشاهده تصاویر روی نمایشگر به کمک این دستگاه بسیار بالاست.
• نمایشگر این نوع سونوگرافی موبایل، تبلت، لپتاپ شماست. ضمنا این مدل سونوگرافی های موبایل به جز موارد ذکر شده قابلیت اتصال به مانیتورهای سونوگرافی را نیز خواهند داشت.

پیشنهاد به مطالعه بیشتر: بهترین دستگاه سونوگرافی در ایران

عوارض و معایب سونوگرافی پرتابل

سونوگرافی چندین سال است در تمام کشورهای جهان به عنوان یک روش ایمن و کم خطر برای شناسایی بیماری‌ها و مشاهده اندام‌های داخلی بدن مورد استفاده قرار می‌گیرد و تاکنون عارضه خاصی پس از استفاده از آن، مشاهده نشده است. به دلیل اینکه دستگاه سونوگرافی قابل حمل نیز دقیقاً مانند دیگر دستگاه های سونوگرافی عمل می‌کند، بنابراین انتظار بروز عارضه و مشکل در این نوع دستگاه وجود نخواهد داشت.

در هر صورت ممکن است گرما و امواجی که توسط دستگاه‌های سونوگرافی ساطع می‌شود، برای برخی از افراد باعث بروز حساسیت خفیف شود که البته این موضوع بسیار نادر است.‌ گرمایی که توسط سونوگرافی پرتابل، منتقل می‌شود، بسیار ناچیز است و به هیچ وجه نمی‌تواند برای بدن انسان خطرناک باشد. اما برخی از ارگان ها مانند چشم و سونوگرافی جنین ممکن است به این موضوع حساسیت بیشتری نشان دهند.

استفاده از سونوگرافی پرتابل برای چه افرادی ضروری است؟

• اولین گروه از افرادی که برای انجام سونوگرافی به دستگاه سونوگرافی قابل حمل یا پرتابل نیاز دارند، مادران باردار هستند. مادران باردار به خصوص در ماه های آخر بارداری، شرایط سختی برای تحرک و جابجایی دارند. در نتیجه مراجعه به مطب دکتر و ساعت‌ها نشستن برای رسیدن نوبت سونوگرافی بسیار آزاردهنده است. استفاده از سونوگرافی پرتابل باعث می‌شود نیازی به رفت و آمد و ماندن در ترافیک یا تحرک زیاد برای مادر باردار وجود نداشته باشد.
• گروه دوم افرادی هستند که دارای مشکلات جسمی یا مشکلات قلبی هستند. افرادی که برای حرکت ناتوان هستند یعنی مشکلات نخاعی یا آرتروز دارند، شرایط سختی برای جابجایی و استفاده از خدمات سونوگرافی خواهند داشت. به همین دلیل استفاده از سونوگرافی پرتابل بهترین انتخاب برای آنها خواهد بود که امروزه تحت خدمات سونوگرافی در منزل در حال انجام است.
• همچنین افرادی که به مشکلات قلبی و عروقی مبتلا هستند، مانند بسیاری از افراد دیگر اگر بخواهند در حالت عادی از دستگاه‌های سونوگرافی ثابت استفاده کنند، باید مدت زمان زیادی از منزل تا فرارسیدن نوبت خود در مطب دکتر منتظر بمانند که با توجه به شرایط بیمار و شلوغی کلینیک، کار بسیار سخت و مشکلی است.
• بعلاوه در برخی موارد ضروری که نیاز به تشخیص زودهنگام است، پزشک می تواند از سونوگرافی پرتابل برای تشخیص بصورت BEDSIDE استفاده کند تا زمان کمتری صرف شود.
• مراکز تصویربرداری نیز برای کمتر کردن ترافیک دستگاههای مبله و همچنین افزایش ظرفیت پذیرش بیماران بصورت حضوری و یا در محل از این سونوگرافی های موبایل استفاده میکنند.

انواع سونوگرافی با کمک سونوگرافی پرتابل

در علم پزشکی، چندین نوع سونوگرافی وجود دارد که ممکن است فقط با یک یا دو نوع آن آشنایی داشته باشید. یکی از انواع سونوگرافی که تقریباً همه افراد با آن آشنا هستند، سونوگرافی بارداری است که برای تشخیص سن جنین و وضعیت سلامت او انجام می‌شود. در ادامه انواع سونوگرافی که می توان با استفاده از سونوگرافی پرتابل لپتاپی و یا هندهلد انجام داد را به شما معرفی می کنیم:

• ماموگرام

یکی از انواع سونوگرافی، ماموگرام نام دارد که برای تشخیص بیماری‌های سینه و وضعیت آن انجام می‌شود. از این سونوگرافی می‌توان برای تشخیص سرطان سینه و وجود غده‌های فعال لنفاوی و مواردی مشابه استفاده کرد.

• رادیوگرافی

با استفاده از سونوگرافی پرتابل حتی امکان رادیوگرافی نیز وجود دارد. دستگاه سونوگرافی از امواج صوتی استفاده می‌کند. اما رادیوگرافی از اشعه ایکس برای مشاهده وضعیت داخلی بدن استفاده می‌کند که نتایج حاصل از آن روی صفحه نمایشگر مشخص نمی‌شود. بلکه باید به شکل جداگانه روی کاغذ قرار گیرد.

• سونوگرافی متحرک

سونوگرافی متحرک زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که پزشک قصد داشته باشد وضعیت حرکت، جابجایی و انتقال خون را مورد بررسی قرار دهد. این نوع سونوگرافی نیز در منزل توسط سونوگرافی موبایل به راحتی انجام می‌شود. تصاویر حاصل از آن رنگی است و روی صفحه نمایشگر مشخص خواهد شد.

• سونوگرافی قلب

اکوی قلب را هم می توان با استفاده از سونوگرافی پرتابل لپتاپی و موبایل انجام داد. فرآیند انجام اکوی قلب دقیقاً مانند سونوگرافی است و نتایج حاصل از آن روی کاغذ مشخص می‌شود. همه این موارد امکان این را دارند که توسط سونوگرافی در منزل نیز انجام شوند و پزشک می تواند در هر مکانی با استفاده از دستگاه سونوگرافی قلب این کار را انجام دهد.

در این مقاله به طور کامل درباره سونوگرافی پرتابل، انواع آن و نحوه استفاده از آن صحبت شد. این دستگاه ها امروزه به دلیل سهولت استفاده و مشخص شدن نتایج با سرعت بالا و بصورت BEDSIDE، محبوبیت بسیار زیادی پیدا کرده اند.

اگر از جمله پزشکان دغدغه مندی هستید که به فکر سلامت بیمارانتان در هر شرایطی هستید، می توانید از دستگاه سونوگرافی قابل حمل برای آنها استفاده کنید. حتی اگر جزء دامپزشکانی هستید که به دنبال تشخیص سریع بیماری ها و مشکلات هستید، می توانید از دستگاه سونوگرافی دامپزشکی استفاده کنید.

آموزش، دمو، مشاوره تخصصی و تهیه دستگاه سونوگرافی پرتابل

پیشنهاد می کنیم اگر قصد خرید دستگاه سونوگرافی پرتابل کوچک یا هندهلد را دارید، سونوگرافی های هندهلد شرکت ایده گستر قدرت را مشاهده کنید. همچنین می توانید در صورت نیاز به راهنمایی در این زمینه با کارشناسان فنی ما از طریق تماس و یا پیام رسان های واتس آپ و یا تلگرام ارتباط حاصل نمایید و پس از کسب اطلاعات کافی بهترین گزینه را متناسب با نیاز خود انتخاب کنید. ضمنا شرکت ایده گستر قدرت امکان رزرو دموی عملی دستگاه ها و شرکت در دوره های آموزش سونوگرافی را برای آشنایی بیشتر پزشکان با این تکنولوژی فراهم نموده است.